تفسیر نور - تفسیر سوره های قدر و کوثر نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

سوره قدر در مكّه نازل شده و همانند دیگر سوره‏هاى مكّى، آیاتش كوتاه و موزون است.
این سوره با اشاره به نزول قرآن در شب قدر آغاز و با بیان اهمیّت شب قدر نزد خداوند و برترى آن بر هزار ماه ادامه مى‏یابد و با سلام و درود الهى در آن شب پایان مى‏پذیرد.
روایات متعدّدى در فضیلت تلاوت این سوره بعد از سوره حمد در نماز وارد شده است و به كسى كه آن را در نماز واجب بخواند خطاب مى‏شود: «غفر اللّه لك ما مضى فاستأنف العمل»
خداوند گذشته تو را بخشید، از نو آغاز كن.
امام رضاعلیه السلام فرمود: كسى كه در زیارت قبور مؤمنین، سوره قدر را هفت مرتبه بخواند، خداوند آن مردگان و كسى كه این سوره را تلاوت كرده است، مى‏آمرزد.
سوره کوثر سه آیه دارد و در مكّه نازل شده و كوچك‏ترین سوره قرآن كریم است.
نام سوره برگرفته از آیه اول است و به معناى خیر كثیر و فراوان مى‏باشد.
بر اساس روایات متعدّد از شیعه و سنّى، عاص بن وائل، پدر عمرو عاص كه از بزرگان مشركان مكّه بود، پس از آنكه پسران پیامبر از دنیا رفتند و آن حضرت دیگر پسرى نداشت، از روى طعنه و زخم زبان، پیامبر را ابتر و بدون دنباله خواند.
خداوند براى تسلّى خاطر پیامبر و پاسخ به این سخن نابجا، سوره كوثر را نازل فرمود و ناكام بودن دشمنان و دوام و بقاى نسل و فكر پیامبر را خبر داد.
در روایات، براى كسى كه این سوره را در نمازهاى واجب و مستحب بخواند، سیراب شدن از حوض كوثر در قیامت، وعده داده شده است.

« ادامه مطلب »
صرف کاربردی نویسنده : داود فایزی نسب

دانش صرف یکی از علوم ادبی تاثیرگذار در فهم متون دینی به ویژه قرآن و روایات است. از آن رو که از اهداف اصلی فراگیری علوم ادبی، توانمندی در استفاده صحیح از منابع دینی است، توجه به مباحث کاربردی به ویژه در منابع دینی بسیار ضروری می باشد.
این کتاب با هدف تسلط بیشتر طلاب به مباحث صرفی و نیز آموزش برخی نکات کاربردی، توسط استاد حجه الاسلام داود فایزی نسب که از اساتید برجسته صرف در حوزه علمیه قم می باشند طی بیست درس تدوین شده و توسط دفتر تدوین متون درسی حوزه علمیه منتشر شده است.

« ادامه مطلب »
درسنامه نحو نویسنده : امیر خداوردی

حوزه های علمی شیعی که به حق میراث داران رسالت انبیای عظام هستند، در طول حیات خود همواره نگاهبان تراث جاوید معارف اهل بیت علیهم السلام و پاسداران حریم و کیان شریعت حقه اسلامی بوده اند. بدیهی است که استمرار این رسالت عظیم الهی به صورت کارآمد و متناسب با مقتضیات دنیای امروز مستلزم برنامه ریزی صحیح و تحول در نظام آموزشی و برنامه درسی حوزه ها و متوازن ساختن اهداف عالیه این نهاد مقدس، با نیازها و چالش های جدید و نیز توجه به گشترش علوم دینی و تنوع رشته آنهاست.

« ادامه مطلب »
معارف و عقاید 3 نویسنده : دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه

پرسش های اعتقادی ریشه در هویت حقیقی انسان دارد و آدمی با پاسخ گویی به این سوال ها راه تیره و تار زندگی را روشن و مسیر حیات سعادت مندانه را برای خویش هموار می کند. تا آنجا که می دانیم، انسان در هیچ دوره ای از تاریخ خود از این پرسش ها به دور نبوده و دغدغه و جست و جو برای یافتن پاسخ های مناسب را رها نکرده است.
از سوی دیگر، مباحث اعتقادی، بر خلاف بسیاری از دانش های اسلامی و غیر اسلامی، به شرایط خاصی از زندگی یا به نیازهای مشخصی محدود نیست، بلکه همواره با فطرت و خرد آدمی همراه است و گاه و بی گاه حضور خود را بر آدمی آشکارتر می سازد.

« ادامه مطلب »
درآمدی بر علم صرف نویسنده : دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه

الامامِ الصادق علیه السلام: تَعَلَّمُوا الْعَرَبِيَّةَ فَإِنَّهَا كَلَامُ اللَّهِ الَّذِي يُكَلِّمُ بِهِ خَلْقَه‏(خصال، ج1، ص258)
«ادبیات عربی» از مجموعه علومی همچون «صرف»، «نحو»، «لغت»، «معانی»، «بیان» و «بدیع» تشکیل شده است که هر کدام از دریچه ای، به «کلمه» و «کلام» عربی نگریسته اند.
از کلام اندیشمندان به خوبی می توان به جایگاه علم صرف پی برد، از «ابن فارس» نقل شده است که: «هر کس با علم صرف آشنا نباشد بخشی قابل توجه از فهم زبان و لغت عربی را از دست داده است».
بر اساس مصوبه کمیته آموزش شورای گسترش حوزه های علمیه آموزش صرف به صورت مرحله ای انجام می پذیرد که این کتاب به علم صرف در مرحله آشنایی می پردازد.
این کتاب توسط دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه منتشر شده است.

« ادامه مطلب »
درآمدی بر منطق نویسنده : محمود منتظری مقدم

تولد منطق را به مثابه یک علم از زمانی باید دانست که بشر به خطاپذیری اندیشه خود پی برد و در صدد بر آمد تا با ارائه روش هایی بتواند جلوی خطای فکر را بگیرد. از این روی، هدف این دانش از سوی منطقیان به عنوان یک علم آلی، بازداشتن ذهن از خطای در اندیشه بیان شده است. بر این اساس، علم منطق مجموعه قوانین و معیارهایی را ترسیم می کند که علم به آنها و کاربست آنها موجب مصونیت ذهن از خطا در فرایند اندیشه خواهد بود. اگر چه بر اساس مشهور خاستگاه علم منطق یونان باستان بوده و اندیشمندان این خطه در ساختاربخشی به قواعد اندیشه به عنوان یک علم تلاش تحسین برانگیزی داشته اند، با این وجود، فلاسفه و اندیشمندان دوره اسلامی نیز در رشد و بالندگی آن بسیار کوشیده اند. بزرگانی مانند ابونصر فارابی، شیخ الرئیس، سهلان ساوی، خواجه طوسی و قطب الدین شیرازی سهم درخوری در تکمیل و تعالی این علم داشته اند. به هر روی تعلیم و تعلم علم منطق از زمان ورود آن به حوزه علوم مسلمین همواره از سوی اندیشمندان و دانش پژوهان مورد توجه و اهتمام بوده و متون دقیق و ارزشمندی در این زمینه به رشته تحریر در آمده است.

« ادامه مطلب »
دانش صرف نویسنده : سید حمید جزایری

قرآن کریم - معجزه ابدی پیامبر اکرم صلی الله علیه السلام و روایات معصومین علیهم السلام و ادعیه ماثوره از آن ذوات مقدس به زبان عربی است. آشنایی دقیق با این گنجینه های ارزشمند و بهره برداری مناسب از آنها علاوه بر طهارت نفس، منوط به علومی از جمله علم تصریف می باشد، علمی که بزرگانی از عالمان شیعی در تکوین و رشد آن نقش داشته اند.
از دیرباز در حوزه های علمیه فراگیری ادبیات عربی و به طور خاص "صرف، نحو و بلاغت" مورد اهتمام ویژه بوده و آثار متعدد ارزشمندی به رشته تحریر درآمده است، ولی با توجه به لزوم حرکت رو به رشد و پس از بازنگری در نظام آموزشی و تدوین سرفصل ها در کمیته های علمی و با حضور اساتید و صاحب نظران، ضرورت تدوین کتابی جدید روشن گردید که با عنوان «دانش صرف» در اختیار دانش پژوهان محترم قرار گرفت.
این کتاب با تلاشهای ارزشمند استاد گرامی جناب حجه الاسلام و المسلمین دکتر سید حمید جزایری که سال های متمادی مشغول تحقیق و تدریس در علوم ادبی می باشند به رشته تالیف در آمده و توسط دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه منتشر شده است.
منبع: سایت www.tmd.ir

« ادامه مطلب »
آشنایی با دانش نحو نویسنده : دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه

قالَ أَبو عَبْدِ اللَّهِ الصادق علیه السلام: تَعَلَّمُوا الْعَرَبِيَّةَ فَإِنَّهَا كَلَامُ اللَّهِ الَّذِي يُكَلِّمُ بِهِ خَلْقَه‏(وسائل الشیعه جلد 5 ص 84)
حوزه های علمی شیعی که به حق میراث داران رسالت انبیای عظام هستند، در طول حیات خود همواره نگاهبان تراث جاوید معارف اهل بیت علیهم السلام و پاسداران حریم و کیان شریعت حقه اسلامی بوده اند. بدیهی است که استمرار این رسالت عظیم الهی به صورت کارآمد و متناسب با مقتضیات دنیای امروز مستلزم برنامه ریزی صحیح و تحول در نظام آموزشی و برنامه درسی حوزه ها و متوازن ساختن اهداف عالیه این نهاد مقدس، با نیازها و چالش های جدید و نیز توجه به گشترش علوم دینی و تنوع رشته آنهاست.
از طرفی اصلی ترین ابزار انتقال علوم و معارف و تجارب پیشینیان، فضای تدریس و رابطه استاد و شاگرد است و در این میان کتاب درسی به عنوان محور ارتباط بین استاد و شاگرد، از جایگاه ویژه ای برخوردار است چندان که در حوزه های علمیه یکی از مهم ترین محورهای تحول نظام آموزشی و بارزترین نمود آن، تغییر متون آموزشی و تولید کتاب های درسی جدید در حوزه علوم اسلامی بر اساس نیازهای نوظهور است.

« ادامه مطلب »
معارف و عقاید 1 نویسنده : دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه

علم کلام دانشی است که به عقاید و معارف اعتقادی دین اسلام می پردازد و ضمن استخراج این عقاید از منابع اسلامی، به توضیح و اثبات آنها پرداخته و به شبهات مربوط به این عقاید پاسخ می دهد.
موضوع علم کلام، معارف اعتقادی است نه احکام عملی و اخلاقی اسلام. عقاید و معارف به آن دسته از آموزه های اسلامی می گویند که هدف اصلی از بیان آنها، باور و ایمان است مانند اصل توحید.
اهمیت هر علمی به مباحثی است که در آن علم مورد بحث قرار می گیرد چنانکه گفته شد، علم کلام درباره عقاید دینی بحث می کند. حال باید دید اهمیت عقاید دینی تا چه اندازه است؟

« ادامه مطلب »
تفسیر نور-تفسیر سوره کهف نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

این سوره، یكصد وده آیه دارد، و جز آیه‏ى 28، همه‏ى آن در مكّه نازل شده است. در این سوره از داستان اصحاب كهف و داستان موسى و خضر و داستان ذوالقرنین و مسائل مبدأ و معاد بحث شده است.
مشركان قریش افرادى را از مكّه به مدینه فرستادند تا ماجراى بعثت حضرت محمّدصلى الله علیه وآله و نشانه‏ى صداقت او را از علماى یهود بپرسند. علماى یهود به فرستادگان مشركان گفتند: از او سه چیز سؤال كنید؛ اگر دو چیز را جواب داد و یكى را بى‏پاسخ گذاشت، او صادق است. درباره‏ى اصحاب كهف، ذوالقرنین و روح بپرسید. اگر از اصحاب كهف و ذوالقرنین جواب داد، ولى از روح جواب نداد، او پیامبر است.( تفسیر درّالمنثور.)
در فضیلت این سوره و آثار تلاوت آن، احادیث بسیارى است كه به چند نمونه آن اشاره مى‏شود: هركه این سوره را بخواند از فتنه‏ى دجّال بیمه است. تلاوت آن در شب جمعه، سبب آمرزش گناهان تا جمعه‏ى دیگر و سه روز بعد از آن مى‏شود. تلاوت آیه‏ى آخر آن سبب بیدار شدن در هر ساعتى از شب كه بخواهید مى‏گردد. تلاوت این سوره مانع از عذاب دوزخ و مانع ورود شیطان به خانه‏اى است كه در آن شب، این سوره خوانده شده است.
به هر حال خواندن و تلاوت همراه با فهمیدن و عمل كردن، رمز رسیدن به بركات قرآن است.

« ادامه مطلب »
اولین قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  ... بعدی آخرین 
تمامی حقوق این سایت متعلق به مرکز غدیر می باشد
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع مجاز می باشد.